Samenwerken met externe partijen: kansen en bedreigingen
Voor steeds meer maatschappelijke opgaven is samenwerking van overheden met andere partijen nodig. Naast de bekende samenwerkingsrelaties zoals verbonden partijen ontstaan ook andere typen samenwerkingsrelaties. De variatie aan samenwerkingsvormen wordt steeds groter. Daarmee is ook de afweging voor welke samenwerkingsvorm bij welke samenwerkingsrelatie en opgave past breder en urgenter geworden. Ook zijn samenwerkingsrelaties dynamischer, waardoor zij vaker van gedaante of samenstelling veranderen.
Michael Regenboog, concernadviseur bij de eenheid Concerncontrol van de Provincie Utrecht, was bereid gevonden om de ervaringen van de Provincie Utrecht met samenwerkende partijen met ons te delen. Michael benoemde nieuwe dilemma’s, ontstaan door meer dynamiek en variatie, die heel herkenbaar bleken voor de deelnemers. De provincie Utrecht heeft weliswaar 16 Verbonden Partijen
maar het aantal samenwerkingsrelaties overstijgt de 100. In tal van verschijningsvormen en met tal van verschillende verantwoordelijkheden. Altijd blijken er vier vaste handelingsperspectieven te gelden. De nota bevat daarnaast ook hulpmiddelen als het canvas samenwerkingslandschap en het stroomschema om te komen tot de best passende juridische constructie. Het Utrechtse
afwegingskader dat hieronder ligt is zelf ontwikkeld, gebaseerd op ervaringen uit de praktijk.
Vervolgens was het Peter Verbon, programmamanager bij de provincie Zuid-Holland voor het ruimtelijk domein, die ons een inkijk gaf in het programma Mobiliteit & Verstedelijking (MoVe). Met dit programma is een investering van €4,5 mld gemoeid, waarmee de bereikbarheid en woningbouw in de provincie wordt vergroot. Daarvoor is eerst 5 jaar intensief samengewerkt om het programma
operationeel te krijgen. Naast het informele netwerk speelde hier ook de governance: hoe organiseren we samenhangende domeinen, gebiedsgerichte opgaves, met oog voor andermans belangen en kennis? Peter gaf ons een handvol lessons learned: zorg voor gedeeld urgentiegevoel, werk vanuit belang en besluit via de lijn en besef dat het netwerk onmisbaar is in de aansturing. Hij sloot af met een interessant statement: “Strategie is er niet om de toekomst te bepalen, maar om de huidige situatie te veranderen.”